Πολλοί αναβάτες, όταν πονάνε στη σέλα, κάνουν το πιο λογικό βήμα: αγοράζουν μια πιο φαρδιά και πιο μαλακή. Μερικές φορές αυτό λύνει το πρόβλημα αμέσως. Άλλες φορές όμως ο πόνος απλώς αλλάζει θέση και εμφανίζεται τρίψιμο στο εσωτερικό των μηρών. Η φαρδιά σέλα ποδηλάτου δεν είναι από μόνη της καλύτερη ή χειρότερη. Είναι σωστή όταν ταιριάζει στα κόκαλα της λεκάνης σου και στη στάση που οδηγείς.
Παρακάτω θα δεις πώς μετράς το πλάτος που χρειάζεσαι, πότε η φαρδιά σέλα βοηθάει πραγματικά και πότε είναι καλύτερα να μείνεις σε κάτι πιο στενό.
Γιατί μετράει το πλάτος της σέλας
Όταν κάθεσαι στο ποδήλατο, το βάρος σου δεν πρέπει να πέφτει στους μαλακούς ιστούς. Πρέπει να στηρίζεται στα δύο οστά του ισχίου, τα λεγόμενα ισχιακά κυρτώματα ή «κόκαλα καθίσματος». Αν η σέλα είναι πιο στενή από την απόσταση ανάμεσά τους, τα κόκαλα «κρέμονται» έξω από το πίσω μέρος και η πίεση μεταφέρεται στο περίνεο. Το αποτέλεσμα είναι μούδιασμα και πόνος μετά από λίγα χιλιόμετρα.
Αν πάλι η σέλα είναι υπερβολικά φαρδιά, το πίσω μέρος της πιέζει τους μηρούς σε κάθε πεταλιά. Εκεί ξεκινάει το τρίψιμο και οι ερεθισμοί.
Πώς μετράς την απόσταση των κοκάλων καθίσματος στο σπίτι
Δεν χρειάζεσαι ειδικό εξοπλισμό. Ένα κομμάτι κυματοειδές χαρτόνι ή ένα φύλλο αλουμινόχαρτο διπλωμένο πάνω σε μια μαλακή πετσέτα αρκεί.
- Βάλε το χαρτόνι πάνω σε ένα σκληρό σκαμπό ή σε σκαλί.
- Κάθισε πάνω του με όλο σου το βάρος, πόδια στο πάτωμα, και σκύψε ελαφρά μπροστά, περίπου όπως κάθεσαι στο ποδήλατο.
- Σήκω προσεκτικά. Θα δεις δύο βαθουλώματα.
- Μέτρησε με χάρακα την απόσταση από το κέντρο του ενός στο κέντρο του άλλου, σε χιλιοστά.
Στους περισσότερους άντρες η απόσταση είναι γύρω στα 100 με 130 mm και στις γυναίκες συνήθως λίγο μεγαλύτερη, περίπου 110 με 150 mm. Αυτό εξηγεί γιατί οι γυναικείες σέλες έχουν συχνά φαρδύτερο πίσω μέρος από τις ανδρικές σέλες.
Πλάτος σέλας ανάλογα με τη στάση οδήγησης
Όσο πιο όρθιος κάθεσαι, τόσο πιο πίσω γέρνει η λεκάνη και τόσο περισσότερο βάρος πέφτει στη σέλα. Γι’ αυτό σε ποδήλατο πόλης χρειάζεσαι πιο φαρδιά σέλα από ό,τι σε ένα δρόμου. Ένας πρακτικός κανόνας είναι να προσθέσεις στη μέτρησή σου τα εξής:
| Στάση οδήγησης | Τυπικό ποδήλατο | Πρόσθεσε στη μέτρηση | Συνηθισμένο πλάτος σέλας |
|---|---|---|---|
| Σκυφτή, αθλητική | Δρόμου, gravel | περίπου 20 mm | 130 έως 155 mm |
| Μέτρια κλίση | MTB, trekking | περίπου 25 έως 30 mm | 140 έως 170 mm |
| Όρθια | Πόλης, cruiser, e-bike | 40 mm και πάνω | 170 έως 250 mm και άνω |
Παράδειγμα: αν μέτρησες 125 mm και οδηγείς ποδήλατο trekking, ψάξε σέλα γύρω στα 150 με 155 mm. Αν οδηγείς όρθιος σε ποδήλατο πόλης, μια πιο φαρδιά από τις σέλες άνεσης θα σε εξυπηρετήσει καλύτερα. Για τα ηλεκτρικά υπάρχουν και ειδικές σέλες e-bike, που συνήθως είναι πιο γεμάτες στο πίσω μέρος.
Πότε η φαρδιά σέλα βοηθάει
- Όρθια στάση και κοντές διαδρομές. Για καθημερινές μετακινήσεις μέχρι μισή ώρα, η φαρδιά σέλα μοιράζει καλά το βάρος.
- Φαρδιά λεκάνη. Αν η μέτρησή σου είναι πάνω από 140 mm, μια στενή αθλητική σέλα σχεδόν σίγουρα θα σε πονάει.
- Ποδήλατο χωρίς ανάρτηση. Μαζί με ελατήρια ή ελαστομερή κάτω από τη σέλα, απορροφά τα χτυπήματα από πλακάκια και λακκούβες.
Πότε η φαρδιά σέλα προκαλεί τρίψιμο
Αν κάνεις μεγάλες βόλτες ή γυρίζεις γρήγορα τα πετάλια, οι μηροί κινούνται συνέχεια δίπλα στη μύτη και στα πλαϊνά της σέλας. Μια σέλα πολύ φαρδιά μπροστά τους εμποδίζει και δημιουργεί τριβή. Τα σημάδια είναι κοκκινίλες στο εσωτερικό των μηρών, φθαρμένο ύφασμα στο παντελόνι και η αίσθηση ότι «γλιστράς» προς τα μπροστά. Σε αυτή την περίπτωση διάλεξε σέλα με σωστό πλάτος πίσω αλλά πιο λεπτή μύτη, όπως πολλές σέλες trekking ή σέλες MTB.
Αφρός, gel ή σκληρή σέλα;
Πολύ μαλακή γέμιση δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερη άνεση. Σε μια πολύ αφράτη σέλα τα κόκαλα βουλιάζουν και το υλικό ανεβαίνει γύρω τους, πιέζοντας ακριβώς τα σημεία που θέλεις να ξεκουράσεις.
Αφρός μνήμης
Καλή ισορροπία για τις περισσότερες χρήσεις. Παίρνει το σχήμα του σώματος χωρίς να βουλιάζει υπερβολικά.
Gel
Πολύ άνετο για σύντομες διαδρομές και για αρχάριους. Σε βόλτες πάνω από μία με δύο ώρες μπορεί να ζεστάνει και να μετακινηθεί κάτω από το σώμα.
Πιο σκληρή σέλα με λίγη επένδυση
Ταιριάζει σε όσους οδηγούν συχνά και φοράνε κολάν με pad. Εκεί η άνεση έρχεται από τα ρούχα και όχι από τη σέλα. Δες τα παντελόνια ποδηλασίας και τα εσώρουχα ποδηλασίας με ενσωματωμένο μαξιλαράκι.
Αν θέλεις απλώς λίγη παραπάνω μαλακάδα χωρίς να αλλάξεις σέλα, ένα από τα καλύμματα σέλας με gel είναι μια φτηνή δοκιμή.
Σέλα με κανάλι ή άνοιγμα στη μέση
Το κεντρικό κανάλι ή άνοιγμα (cutout) μειώνει την πίεση στο περίνεο. Βοηθάει κυρίως όταν οδηγείς με κλίση προς τα μπροστά, γιατί τότε το βάρος μετακινείται από τα κόκαλα προς τη μέση. Σε πολύ όρθια στάση η διαφορά είναι μικρότερη, αλλά πολλοί αναβάτες το προτιμούν και εκεί για καλύτερο αερισμό.
Ρύθμιση: η σωστή σέλα θέλει και σωστή θέση
Ακόμα και η καλύτερη σέλα θα πονάει αν είναι στραβά τοποθετημένη. Πριν την απορρίψεις, έλεγξε τα εξής:
- Ύψος. Με τη φτέρνα στο πετάλι στην κάτω θέση, το πόδι πρέπει να είναι σχεδόν τεντωμένο. Πολύ ψηλή σέλα σε κάνει να κουνιέσαι πάνω της.
- Κλίση. Ξεκίνα με τη σέλα οριζόντια. Αν γλιστράς μπροστά, η μύτη είναι πολύ χαμηλά. Αν πιέζεσαι μπροστά, κατέβασέ τη λίγο, ένα με δύο χιλιοστά τη φορά.
- Μπρος πίσω θέση. Τα κόκαλα πρέπει να κάθονται στο φαρδύ πίσω μέρος και όχι στη μέση της σέλας.
- Ντίζα. Αν η τωρινή σου δεν επιτρέπει σωστή ρύθμιση, δες τις ντίζες σέλας. Σε ποδήλατο πόλης χωρίς ανάρτηση, οι ντίζες σέλας με αμορτισέρ κάνουν μεγάλη διαφορά.
Δώσε στη νέα σέλα τουλάχιστον δύο εβδομάδες ή μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα πριν βγάλεις συμπέρασμα. Το σώμα χρειάζεται χρόνο να συνηθίσει.
Και η παιδική σέλα ποδηλάτου;
Στα παιδιά τα κόκαλα καθίσματος είναι πολύ πιο κοντά, οπότε μια φαρδιά σέλα ενηλίκου είναι λάθος επιλογή. Μια παιδική σέλα έχει μικρότερο μήκος και πλάτος, ώστε το παιδί να πατάει άνετα στο έδαφος και να μην τρίβονται τα πόδια του. Πρόσεξε και τη διάμετρο του λαιμού, γιατί στα μικρά ποδήλατα συχνά δεν είναι τυπική.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο φαρδιά πρέπει να είναι μια σέλα για ποδήλατο πόλης;
Συνήθως από 170 mm και πάνω. Για πολύ όρθια στάση, σέλες 200 με 260 mm είναι συνηθισμένες.
Η πιο μαλακή σέλα είναι πάντα πιο άνετη;
Όχι. Για διαδρομές πάνω από μία ώρα, μια πιο σταθερή σέλα με σωστό πλάτος και ρούχα με pad είναι συνήθως πιο άνετη.
Πονάω μετά από 20 λεπτά. Φταίει η σέλα;
Μπορεί, αλλά έλεγξε πρώτα ύψος και κλίση. Πολλές φορές μια μικρή ρύθμιση λύνει το πρόβλημα πριν χρειαστεί καινούργια.
Αν θέλεις να δεις όλες τις επιλογές σε ένα σημείο, ρίξε μια ματιά στην κατηγορία σέλες ποδηλάτου και φίλτραρε με βάση το πλάτος και τη χρήση.