Δυναμό ποδηλάτου κέντρου ή τριβής: ποιο να διαλέξεις και πώς το συνδέεις

Με την αλλαγή της ώρας στο τέλος του Οκτωβρίου, η επιστροφή από τη δουλειά γίνεται ξαφνικά στο σκοτάδι. Τα φώτα μπαταρίας κάνουν τη δουλειά, αλλά κάποια στιγμή θα ξεχάσεις να τα φορτίσεις. Το δυναμό λύνει αυτό το πρόβλημα μια και καλή: όσο κάνεις πετάλι, έχεις φως. Υπάρχουν όμως δύο βασικοί τύποι, το δυναμό τριβής και το δυναμό κέντρου, και η επιλογή εξαρτάται από το πόσο οδηγείς, πού και με τι ποδήλατο.

Πώς δουλεύει ένα δυναμό

Το δυναμό είναι μια μικρή γεννήτρια. Η περιστροφή του τροχού γυρίζει έναν μαγνήτη μέσα σε πηνίο και παράγει ρεύμα για τα φώτα. Τα περισσότερα συστήματα για ποδήλατο πόλης και trekking δουλεύουν στα 6V και 3W. Από αυτά, περίπου 2,4W πάνε στο μπροστινό φως και 0,6W στο πίσω. Αυτό είναι το πρώτο που ελέγχεις όταν αγοράζεις φώτα: να γράφουν ότι είναι για δυναμό και να ταιριάζουν στα 6V.

Δυναμό τριβής: απλό, φτηνό, μπαίνει σε σχεδόν κάθε ποδήλατο

Είναι το κλασικό «μπουκαλάκι» που βλέπεις στα παλιά ποδήλατα. Βιδώνεται στο πιρούνι ή στο πίσω ψαλίδι και ένα ροδάκι ακουμπάει στο πλαϊνό του ελαστικού. Όταν δεν το χρειάζεσαι, το τραβάς μακριά από το λάστιχο και δεν σε φρενάρει καθόλου.

• Υπέρ. Χαμηλό κόστος, εύκολη τοποθέτηση, δεν χρειάζεται να αλλάξεις τροχό.
• Κατά. Κάνει θόρυβο, το νιώθεις στο πετάλι όταν είναι ενεργό και με βροχή ή λάσπη μπορεί να γλιστράει, οπότε το φως τρεμοπαίζει. Με τα χρόνια φθείρει και το πλαϊνό του ελαστικού.
• Αριστερό ή δεξί. Τα δυναμό τριβής πωλούνται για αριστερή ή δεξιά πλευρά. Διάλεξε ανάλογα με το πού θα το βιδώσεις και από πού θα περάσει το καλώδιο προς το φως.

Αν έχεις ήδη δυναμό τριβής και το ροδάκι έχει γίνει λείο, δεν χρειάζεται να το πετάξεις. Ένα καινούριο λάστιχο τριβής κοστίζει ελάχιστα και φέρνει πίσω το κράτημα. Θα το βρεις στα Ανταλλακτικά δυναμό, ενώ ολόκληρα δυναμό θα βρεις στην κατηγορία Δυναμό.

Δυναμό κέντρου: αθόρυβο και δουλεύει με κάθε καιρό

Εδώ η γεννήτρια είναι κρυμμένη μέσα στο μπροστινό κέντρο του τροχού. Δεν ακουμπάει πουθενά, δεν γλιστράει με τη βροχή και δεν ακούγεται. Η αντίσταση όταν τα φώτα είναι αναμμένα είναι μικρή, και όταν είναι σβηστά σχεδόν δεν την καταλαβαίνεις. Για όποιον πηγαίνει καθημερινά στη δουλειά με το ποδήλατο, είναι η πιο ξέγνοιαστη λύση.

Το μειονέκτημα είναι ότι χρειάζεσαι νέο μπροστινό τροχό ή να χτιστεί ο τροχός σου ξανά πάνω σε κέντρο δυναμό. Το κόστος είναι μεγαλύτερο, αλλά το κάνεις μία φορά και ξεχνάς το θέμα για χρόνια. Πρόσεξε και τον τύπο σύνδεσης. Κάποια κέντρα έχουν βύσμα δύο ακίδων και άλλα απλούς ακροδέκτες, οπότε το καλώδιο του φωτός πρέπει να ταιριάζει.

Ποιο ταιριάζει σε σένα

• Λίγες βόλτες τον μήνα, κυρίως με καλό καιρό. Ένα δυναμό τριβής αρκεί και κοστίζει λίγο.
• Καθημερινή μετακίνηση, χειμώνας, βροχή. Δυναμό κέντρου. Θα το εκτιμήσεις την πρώτη βροχερή νύχτα.
• Ποδήλατο με ελαστικά χωρίς λείο πλαϊνό. Τα πολύ χοντρά ή τα ελαστικά με τάκους μέχρι το πλάι δεν δίνουν καλή επαφή στο ροδάκι, οπότε προτίμησε κέντρο.
• Ηλεκτρικό ποδήλατο. Συνήθως δεν χρειάζεσαι δυναμό, γιατί τα φώτα παίρνουν ρεύμα από τη μπαταρία του ποδηλάτου. Δες τα Φώτα E-bike.

Τι να κοιτάξεις στα φώτα για δυναμό

Τα μπροστινά φώτα για δυναμό μετριούνται συνήθως σε lux, δηλαδή πόσο φως φτάνει στον δρόμο, και όχι σε lumens όπως τα φώτα μπαταρίας. Για δρόμους πόλης με φωτισμό, 20 έως 30 lux είναι αρκετά. Για επαρχιακούς δρόμους χωρίς κολόνες, 50 lux και πάνω κάνουν μεγάλη διαφορά.

• Φως στάθμευσης. Πολλά φώτα LED κρατάνε το φως αναμμένο για λίγα λεπτά όταν σταματάς στο φανάρι. Αξίζει, γιατί εκεί ακριβώς σε χτυπάνε συνήθως.
• Διακόπτης ή αισθητήρας. Ο διακόπτης σε αφήνει να σβήνεις το φως τη μέρα. Ο αισθητήρας το ανάβει μόνος του όταν σκοτεινιάζει ή μπαίνεις σε τούνελ.
• Πίσω φως. Υπάρχουν πίσω φώτα για σχάρα και για φτερό. Στα φώτα σχάρας μέτρα την απόσταση των βιδών, γιατί οι συνηθισμένες είναι 50 ή 80 χιλιοστά.

Δες τα Εμπρόσθια φώτα και τα Οπίσθια φώτα, ή πάρε έτοιμο ζευγάρι από τα Σετ φώτων.

Τοποθέτηση και σύνδεση βήμα βήμα

1. Στερέωσε το δυναμό. Στο δυναμό τριβής, ο άξονας του ροδακιού πρέπει να «κοιτάει» προς τον άξονα του τροχού και το ροδάκι να πατάει ολόκληρο στο πλαϊνό του ελαστικού, όχι στη ζάντα και όχι στο πέλμα. Στο δυναμό κέντρου απλώς βάζεις τον τροχό και προσέχεις το καλώδιο να βγαίνει από τη σωστή πλευρά.
2. Βάλε το μπροστινό φως. Πάει στο πιρούνι, στο τιμόνι ή στη σχάρα με την κατάλληλη βάση. Αν δεν ταιριάζει αυτή που έχει, δες τις Βάσεις φώτων.
3. Σύνδεσε το καλώδιο. Από το δυναμό πηγαίνεις στο μπροστινό φως. Τα περισσότερα μπροστινά φώτα έχουν και δεύτερη έξοδο για το πίσω.
4. Πέρνα το καλώδιο προς τα πίσω. Ακολούθησε το σπιράλ του φρένου ή τον σκελετό και στερέωσέ το με μικρά δεματικά. Άφησε λίγο περιθώριο κοντά στο τιμόνι για να στρίβει ελεύθερα.
5. Δοκίμασε. Σήκωσε τον τροχό, γύρισέ τον με το χέρι και δες αν ανάβουν και τα δύο φώτα. Αν το φως αναβοσβήνει, έλεγξε επαφές και γείωση.

Συνηθισμένα προβλήματα και λύσεις

• Το φως τρεμοπαίζει σε χαμηλή ταχύτητα. Είναι φυσιολογικό στα παλιά λαμπάκια. Τα φώτα LED με πυκνωτή το λύνουν.
• Το δυναμό τριβής γλιστράει. Δυνάμωσε την πίεση του ελατηρίου ή άλλαξε το λάστιχο τριβής. Έλεγξε και την πίεση του ελαστικού.
• Δεν ανάβει το πίσω φως. Συνήθως φταίει κομμένο καλώδιο κάτω από τη σχάρα ή κακή επαφή στο φτερό. Μικρά εξαρτήματα θα βρεις στα Ανταλλακτικά φώτων.
• Καμένο λαμπάκι. Αν το σύστημα είναι παλιό, σκέψου να περάσεις σε φώτα LED. Καταναλώνουν λιγότερο και κρατάνε πολύ περισσότερο.

Δυναμό και φώτα μπαταρίας μαζί

Πολλοί ποδηλάτες κρατάνε το δυναμό για το καθημερινό και ένα μικρό φως μπαταρίας στο σακίδιο για ώρα ανάγκης. Είναι καλή ιδέα, ειδικά τον χειμώνα. Αν θέλεις να δεις όλες τις επιλογές μαζί, ξεκίνα από την κατηγορία Φώτα, και για τα φώτα που δουλεύουν με απλές μπαταρίες δες τις Μπαταρίες.

Ό,τι κι αν διαλέξεις, να θυμάσαι ότι ο Κ.Ο.Κ. ζητά λευκό φως μπροστά και κόκκινο πίσω όταν οδηγείς νύχτα ή με κακή ορατότητα. Με ένα καλό δυναμό δεν χρειάζεται να το σκέφτεσαι ξανά.